काठमाडौँ । आज विश्वभर विविध चेतनामूलक कार्यक्रमका साथ विश्व क्यान्सर दिवस मनाइँदै छ। यो रोगप्रति जनचेतना फैलाउने, यसको रोकथाम गर्ने र समयमै पहिचान गरी उपचारमा जोड दिने उद्देश्यले हरेक वर्ष फेब्रुअरी ४ का दिन यो दिवस मनाउने गरिन्छ।

सन् २००० मा फ्रान्सको पेरिसमा सम्पन्न ुनयाँ सहस्राब्दीका लागि क्यान्सरविरुद्ध विश्व शिखर सम्मेलनु ले ुचार्टर अफ पेरिस अगेन्स्ट क्यान्सरु पारित गरेपछि यो दिवस मनाउन सुरु गरिएको हो। यसले विश्व समुदायलाई क्यान्सर विरुद्धको लडाइँमा एकताबद्ध हुन प्रेरित गर्दै आएको छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ) का अनुसार संसारभर हरेक वर्ष करिब १० लाख मानिसले क्यान्सरका कारण ज्यान गुमाउने गरेका छन्। यो तथ्याङ्कले क्यान्सर मानव स्वास्थ्यका लागि कति ठूलो चुनौती बनेको छ भन्ने कुरा प्रस्ट पार्छ। विज्ञहरूका अनुसार धूमपान, तमाखुको सेवन, अस्वस्थ खानपान र अल्छी जीवनशैली यो रोग लाग्नुका मुख्य कारण हुन्। यदि मानिसले आफ्नो दैनिकीमा सुधार ल्याउने र नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने हो भने क्यान्सरबाट हुने मृत्युलाई धेरै हदसम्म कम गर्न सकिने उनीहरुको ठम्याइ छ।

नेपालमा पनि विभिन्न अस्पताल र स्वास्थ्य संस्थाहरुले आजको दिनलाई क्यान्सर विरुद्धको अभियानका रुपमा मनाइरहेका छन्। क्यान्सर लाग्नु भनेको मृत्यु नै हो भन्ने पुरानो भ्रमलाई चिर्दै समयमै अस्पताल पुगेमा यसको सफल उपचार सम्भव छ भन्ने सन्देश गाउँ(गाउँसम्म पुर्‍याउनु आजको मुख्य आवश्यकता हो। सरकार र निजी क्षेत्रको सहकार्यमा क्यान्सरको उपचारलाई थप सुलभ र प्रभावकारी बनाउनुपर्नेमा सरोकारवालाहरूले जोड दिएका छन्।